In dit artikel willen we de gehele Vragen van Lezers beschouwen die oorspronkelijk in De Wachttoren van 15 juni 2000 werd gepubliceerd en vier jaar later letterlijk werd overgenomen in De Wachttoren van 15 juni 2004. Het enige verschil in de twee Vragen van Lezers is de vraag zelf. In de editie van 15 juni 2000 luidde de vraag: Zijn er uit bloed gewonnen medische producten die aanvaardbaar zijn voor Jehovah's Getuigen? In de editie van 15 juni 2004 luidde de vraag echter: Zijn er kleine bloedfracties die aanvaardbaar zijn voor Jehovah's Getuigen?

Het is echter maar de vraag of dit de enige vragen zijn geweest die broeders en zusters in de tussenliggende vier jaar tijd (!) gesteld hebben aan het Besturend Lichaam. Wanneer we daarbij in aanmerking nemen dat begin 2003 de "Geneeskundige Wilsverklaring en Machtiging" en de daarbij behorende "Handleiding" zijn uitgereikt, staat het buiten kijf dat het Besturend Lichaam hierover vragen heeft gekregen die verder gingen dan de twee vragen die hierboven staan weergegeven. Uit een beschouwing van de Vragen van Lezers zal blijken dat er ook inderdaad wat vragen te stellen zijn bij het standpunt van het Besturend Lichaam. Je kunt je in alle bezorgdheid afvragen waarom de broeders op Bethel deze vragen niet in het openbaar beantwoorden? Veel vragen kunnen namelijk van levensbelang zijn. Op basis van eerlijke antwoorden op deze vragen zou een christen wellicht anders kunnen beslissen dan enkel te doen 'wat er van hem of haar verwacht wordt.' Laten wij eens zien welke vragen er zoal gesteld kunnen worden bij het identieke antwoord van het Besturend Lichaam op de twee Vragen van Lezers. De aanhalingen uit de artikelen zullen schuingedrukt worden weergegeven. Het antwoord begint met de volgende zin:

"Het basisantwoord luidt dat Jehovah's Getuigen geen bloed aanvaarden."

Hoewel we geen haarklovers willen zijn, is deze eerste zin van het artikel feitelijk geen nauwkeurige weergave van de werkelijkheid. Een stuk verder in het antwoord zullen we namelijk het volgende lezen: "Gaat het echter om uit een van de hoofdbestanddelen gewonnen fracties, dan moet iedere christen, na daarover goed en onder gebed nagedacht te hebben, daarin zelf een beslissing nemen die in overeenstemming is met zijn geweten." Deze zin geeft Getuigen van Jehovah de mogelijkheid alle fracties uit alle hoofdcomponenten van bloed te aanvaarden.

Kun je dan nog in alle eerlijkheid zeggen dat Jehovah's Getuigen zich onthouden van bloed, terwijl Jehovah's Getuigen wereldwijd tegelijkertijd misschien wel dagelijks gebruik maken van bloedvoorraden? Kun je naar waarheid volhouden dat Jehovah's Getuigen zich onthouden van bloed, terwijl Jehovah's Getuigen gezamenlijk een complete unit bloed zouden kunnen gebruiken, zij het in gefractioneerde vorm? Op deze vragen komen we later in het artikel en elders op de website nog terug, maar wij concluderen dat het niet beiden waar kan zijn. Je kunt je als groep niet enerzijds 'onthouden van bloed' en anderszijds er gebruik van maken. Het antwoord vervolgt:

"Wij zijn ervan overtuigd dat Gods wet inzake bloed niet bijgesteld mag worden om tegemoet te komen aan zich wijzigende meningen."

Elders op deze website bevindt zich een zogenaamde tijdlijn waarin de ontwikkeling van de bloedkwestie onder Jehovah's Getuigen in chronologische volgorde is weergegeven. Deze geschiedenis toont aan dat er zich niet alleen buiten de organisatie wijzigende meningen voordoen. De broeders van het Besturend Lichaam hebben in de afgelopen 70 á 80 jaar heel wat "wijzigende meningen" over de bloedkwestie gepubliceerd in de lectuur. In 1961 schreef het Besturend Lichaam bijvoorbeeld het volgende: "Alle moderne medische methoden waarbij het gebruik van bloed betrokken is, zijn vanuit het christelijke standpunt verwerpelijk. Daarom is een bloedtransfusie of in de plaats daarvan een infusie van de een of andere bloedfractie om iemand in leven te houden, verkeerd." (De Wachttoren van 15 februari 1962, blz. 127) In 2004 schreef het Besturend Lichaam het volgende: "Ik aanvaard alle fracties die gewonnen zijn uit enig hoofdbestanddeel van bloed." (Geneeskundige Wilsverklaring en Machtiging, 2003) Hoewel wij de wijziging op zich positief vinden, is het natuurlijk de vraag hoeveel broeders en zusters in die tussenliggende 40 jaar hun leven verloren hebben als gevolg van het eerdere standpunt dat zij volgens het Besturend Lichaam dienden in te nemen? Een standpunt dat bovendien uitgedragen wordt door "de door Gods geest geleide organisatie."

"Niettemin rijzen er nieuwe discussiepunten doordat bloed nu gescheiden kan worden in vier hoofdbestanddelen en fracties van die bestanddelen. Moet een christen beslissen of die aanvaardbaar voor hem zijn, dan zal hij niet alleen de mogelijke medische voordelen en risico's in aanmerking nemen. Hij dient zich erom te bekommeren wat de bijbel zegt en wat de potentiële uitwerking is op zijn band met de Almachtige God."

Op deze plaats wordt getracht een verband te leggen dat niet bestaat. Er wordt namelijk gesproken over het scheiden van bloed in vier hoofdbestanddelen en fracties. Vervolgens wordt de lezer erop geattendeerd dat het belangrijk is zich erom te bekommeren wat de bijbel zegt. Hoewel dat laatste voor een christen belangrijk kan zijn, zwijgt de bijbel over bloedcomponenten en/of bloedfracties. We kunnen ons daarom afvragen op welke bijbelse gronden het Besturend Lichaam in het huidige standpunt onderscheid kan maken tussen de vier hoofdbestanddelen en bloedfracties? Zwijgt de bijbel immers niet over beiden?

"De kernpunten zijn heel eenvoudig. Sta als hulp om te begrijpen waarom dat zo is, eens stil bij iets van de bijbelse, historische en medische achtergrond.

Jehovah God liet onze gemeenschappelijke voorouder Noach weten dat bloed als iets speciaals behandeld moest worden (Genesis 9:3, 4). Later kwam in de wetten die God aan Israël gaf, de heiligheid van bloed tot uiting: "Wat enige man betreft van het huis van Israël of een inwonende vreemdeling . . . die enig soort van bloed eet - tegen de ziel die het bloed eet, zal ik stellig mijn aangezicht keren." Door Gods wet te verwerpen, kon een Israëliet ook anderen daartoe aanzetten; God voegde er dan ook aan toe: "Ik zal hem inderdaad uit het midden van zijn volk afsnijden" (Leviticus 17:10). Later, op een vergadering in Jeruzalem, verordenden de apostelen en oudere mannen dat wij ons moeten 'onthouden van bloed'. Dat is even belangrijk als zich onthouden van seksuele immoraliteit en afgoderij. - Handelingen 15:28, 29."

In een ander artikel op deze website zal binnenkort een uitgebreide bespreking plaatsvinden van bovenstaande schriftplaatsen.

"Wat zou 'zich onthouden' destijds betekend hebben? Christenen nuttigden geen bloed, vers noch gestold; evenmin aten zij vlees van een niet-uitgebloed dier. Ook voedsel waaraan bloed was toegevoegd, zoals bloedworst, zou uitgesloten zijn. Het nuttigen van bloed op een van die manieren zou een overtreding van Gods wet zijn. - 1 Samuël 14:32, 33.

De meeste mensen in oude tijden zullen er geen probleem mee gehad hebben bloed te nuttigen, zoals blijkt uit de geschriften van Tertullianus (tweede en derde eeuw G.T.). In een reactie op valse beschuldigingen dat christenen bloed nuttigden, maakte Tertullianus melding van volksstammen die verbonden bezegelden door bloed te drinken. Hij merkte ook op dat "bij de spelen in de arena [sommigen] het verse bloed der gedode misdadigers . . . gretig opslurpen, om daarmede de vallende ziekte te genezen".

Die gebruiken (ook al hadden sommige Romeinen er gezondheidsredenen voor) waren verwerpelijk voor christenen, die, zo schreef Tertullianus "zelfs het bloed van dieren niet als geoorloofd voedsel beschouwen". De Romeinen gebruikten voedsel dat bloed bevatte om de rechtschapenheid van echte christenen op de proef te stellen. Tertullianus vervolgde: "Maar hoe kunt gij nu geloven, dat zij, die, naar uw eigen overtuiging, een afkeer hebben van dierenbloed, dorsten naar mensenbloed?""

Merk op dat álle verwijzingen naar bloed die opgesomd worden vanuit de bijbel in de context van het eten van bloed moeten worden bezien. Elk argument daarom dat erop gericht is deze bijbelse geboden van toepassing te brengen op het medisch gebruik van bloed zijn per definitie niet gebaseerd op de bijbel, maar op aannames. De vraag is of enig mens op basis van deze niet op Gods Woord gebaseerde aannames een oordeel zou mogen uitspreken over een christen die het met zijn of haar geweten in overeenstemming kan brengen een bloedtransfusie te aanvaarden? Het artikel vervolgt met te zeggen:

"Tegenwoordig zullen weinig mensen denken dat de wetten van de Almachtige God in het geding zijn als een arts zou aanraden bloed te nemen. Hoewel Jehovah's Getuigen beslist in leven willen blijven, zien wij ons verplicht Jehovah's wet inzake bloed te gehoorzamen. Wat betekent dit in het licht van de huidige geneeskunde?

Toen transfusies van volbloed na de Tweede Wereldoorlog in zwang raakten, beseften Jehovah's Getuigen dat dit in strijd was met Gods wet - en dat geloven wij nog steeds."

Het is waar dat transfusies van volbloed na de Tweede Wereldoorlog in zwang raakten, maar klopt het ook dat Jehovah's Getuigen toen beseften dat het in strijd was met Gods wet? Wanneer we het specifiek hebben over de Nederlandse situatie moet het antwoord op die vraag "nee" zijn. Het is namelijk opmerkenswaardig dat de Nederlandse Vertroosting (voorganger van de Ontwaakt!) vlak na het einde van de Tweede Wereldoorlog, in de uitgave van september 1945, op blz. 26 en 27 de volgende woorden bevatte:

"Het is noodzakelijk, dat wij ten opzichte van het hier volgende, een duidelijk inzicht hebben, opdat wij niet de fouten der Farizeeën en Schriftgeleerden doen, die van Jezus het verwijt moesten hooren, opgeteekend in Matthéüs 9:13, 12:2-7: "Doch gaat heen en leert, wat het zij: Ik wil barmhartigheid en niet offerande ... gij zoudt de onschuldigen niet veroordeeld hebben". De Farizeeën, godsdienstige menschen, waren vijanden van Christus Jezus. Zij veroordeelden Hem, omdat Hij niet de fanatieke opvatting aangaande de Sabbatwet en de punktueele opvolging van hun inzettingen met hen deelde, maar een verstandiger meening er op nahield: "En Hij, hun antwoor­dende, zeide: "Wiens ezel of os van ulieden zal in eenen put vallen, en die hem niet terstond zal uittrekken op de dag des sabbats?" - Lukas 14:5.

Zoolang wij in deze oude wereld leven, waarin zoo vele ziekten bestaan, moeten wij alles doen om ons lichaam in den strijd tegen ziekten en vergiffen te ondersteunen en te helpen.

Wij hebben in den laatsten tijd geleerd, dat Jehova ons zal helpen en beschermen. Hebben wij daarbij niet nog een andere gedachte geleerd? Er werd ons getoond dat Jehova dan pas zal helpen, wanneer wij alles, wat in onze macht is te doen, gedaan hebben. Wanneer wij ons leven verliezen doordat wij weigeren, inspuitingen te laten maken, dient zulks nooit tot een getuigenis ter rechtvaardiging van Jehova's Naam. God heeft nooit bepalingen uitgevaardigd die het gebruik van medicijnen, inspuitingen of bloedtransfusie verbiedt . Het is een uitvinding van menschen , die gelijk Farizeeën Jehova's barmhartigheid en liefde buiten beschouwing laten. Jehova te dienen met geheel ons verstand beteekent niet ons verstand uit te schakelen; vooral niet, als het om een menschenleven gaat, dat Jehova toegewijd en daarom heilig is.

Mogen wij steeds er aan denken, wat in Spreuken 2:10,11 opgeteekend staat, waar wij lezen: "Als de wijsheid in uw hart zal gekomen zijn, en de wetenschap voor uwe ziel zal liefelijk zijn; Zoo zal de bedachtzaamheid over u de wacht houden, de verstandigheid zal u behoeden"."

Tegelijkertijd werd er reeds in 1944 het eerste duidelijke standpunt tegen bloedtransfusie ingenomen in de Engelstalige Wachttoren (1 december 1944, blz. 362). Waar het in Nederland als fanatiek en Farizees werd opgevat om géen transfusie te aanvaarden werd het in Amerika ontoelaatbaar geacht om het wél te aanvaarden. Hoewel deze inconsistentie waarschijnlijk het gevolg is geweest van de communicatieproblemen die er aan het einde van de Tweede Wereldoorlog bestonden, laat het wel zien dat de broeders en zusters in Nederland vlak na de Tweede Wereldoorlog zeker niet dachten dat bloedtransfusies in strijd waren met Gods wet - integendeel, het weigeren van een transfusie zou volgens de Vertroosting niet bijdragen aan de rechtvaardiging van Jehovah's Naam!

"Toch is de geneeskunde in de loop van de tijd veranderd. Tegenwoordig wordt meestal geen volbloed getransfundeerd maar een van de hoofdbestanddelen: (1) rode bloedcellen; (2) witte bloedcellen; (3) bloedplaatjes; (4) plasma (serum), het vloeibare bestanddeel. Afhankelijk van de toestand van de patiënt zullen artsen misschien rode bloedcellen, witte bloedcellen, bloedplaatjes of plasma voorschrijven. Door het transfunderen van deze hoofdbestanddelen is het mogelijk één eenheid bloed over meer patiënten te verdelen. Jehovah's Getuigen zijn de mening toegedaan dat het accepteren van volbloed of een van die vier hoofdbestanddelen een overtreding van Gods wet is."

De grootste vraag die bij deze paragraaf opkomt is: Op basis waarvan? Op basis waarvan zijn "Jehovah's Getuigen de mening toegedaan dat het accepteren van volbloed of één van de vier hoofdbestanddelen een overtreding van Gods wet is?" Het Besturend Lichaam draagt in de Vragen van Lezers geen enkele reden aan voor deze "mening". In dezelfde Wachttoren van 15 juni 2004 wordt in het studieartikel "Aanvaard de Leiding van de Levende God" echter het volgende gezegd:

"In dat artikel werd uit Genesis, Leviticus en Handelingen geciteerd. Er stond in: "Hoewel deze bijbelverzen niet in medische termen geformuleerd zijn, is de zienswijze van de Getuigen dat ze een verbod inhouden van transfusie van volledig bloed, geconcentreerde suspensies van rode bloedlichaampjes [erytrocytenconcentraten] en plasma, alsook het toedienen van witte bloedlichaampjes en bloedplaatjes."

Wederom wordt er geen reden gegeven voor deze "zienswijze". De paragraaf vervolgt echter met te zeggen:

"In het uit 2001 daterende leerboek Emergency Care werd onder "Samenstelling van het bloed" gezegd: "Het bloed bestaat uit diverse bestanddelen: plasma, rode en witte bloedcellen, en plaatjes." En dus weigeren de Getuigen, in overeenstemming met de medische feiten, transfusies van vol bloed of van een van de vier hoofdbestanddelen."

De enige reden die dus wordt gegeven voor het onderscheid tussen hoofdbestanddelen van bloed en fracties is het feit dat dit leerboek bloed onderverdeelt in vier bestanddelen! Waar is echter de bijbelse ondersteuning voor dit standpunt waarin een "medisch" onderscheid wordt gemaakt tussen componenten en fracties? Waarom moeten Jehovah's Getuigen op basis van een 'werelds' leerboek een broeder of zuster die gewetensvol een transfusie van witte bloedcellen aanvaardt te mijden, terwijl men een broeder of zuster die gewetensvol een transfusie van één van de vele fracties aanvaardt, dient te respecteren? Wat heeft dit met de bijbel of Jehovah's wil te maken?

Het artikel beweert aan de hand van het citaat uit het leerboek dat Jehovah's Getuigen dus de medische feiten volgen door transfusies van vol bloed of één van de vier hoofdbestanddelen te weigeren. Is dat echter een waarheidsgetrouwe weerspiegeling van de feiten? Het is waar dat zowel de medische wereld als het Besturend Lichaam rode bloedcellen, witte bloedcellen, bloedplaatjes en plasma als bestanddelen van bloed bezien. Dat wil echter niet zeggen dat hetgeen het Besturend Lichaam onderwijst over deze bestanddelen ook in overeenstemming is met de medische wetenschap. Waarom niet?

Het Besturend Lichaam leert dat elk van deze vier bestanddelen van bloed op zichzelf staand bloed is waarvan we ons dienen te onthouden. Het Besturend Lichaam leert bijvoorbeeld dat bloedplaatjes bloed is en daarom geweigerd dient te worden door een christen. Waarom trekken we deze conclusie? Omdat Genesis 9:4, Leviticus 17 en Handelingen 15:29 over bloed spreken. Wanneer Jehovah's Getuigen daarom leren dat ook de vier losse hoofdbestanddelen onder deze bijbelse verboden vallen, dan kunnen wij toch geen andere conclusie trekken? Dan moeten wij toch concluderen dat het Besturend Lichaam de vier onafhankelijke hoofdbestanddelen van bloed als gelijk aan bloed beschouwen? Komt het echter overeen met de "medische feiten" dat bloedcomponenten, onafhankelijk van elkaar, gelijkstaan aan bloed? Nee, in het geheel niet. Het citaat uit het medische leerboek zei: "Het bloed bestaat uit diverse bestanddelen: plasma, rode en witte bloedcellen, en plaatjes." De medische wetenschap zegt dat bloed een samenstelling is van al die bestanddelen en beschouwt de onafhankelijke bestanddelen niet als bloed. Daarom is het eenvoudig niet waar dat het standpunt van het Besturend Lichaam in overeenstemming is met de medische feiten.

Belangrijker is echter de vraag waarom het Besturend Lichaam zich tracht te verlaten op medische feiten in iets wat een bijbels standpunt zou moeten zijn? Zouden eventuele medische feiten niet ondergeschikt moeten zijn aan wat Jehovah over de kwestie te melden heeft? Het is echter een vaststaand feit dat het standpunt inzake bloedbestanddelen en bloedfracties geheel gebaseerd is op een medisch leerboek, maar niet op de bijbel! Wij vragen ons dan ook bezorgd af of een dergelijk standpunt opgelegd dient te worden en of er van Jehovah's Getuigen verwacht mag worden dat zij bereid zijn hun leven te verliezen omwille van dit standpunt, of dat nu gaat om hun letterlijke leven of hun geestelijke leven.

De volgende zin in het antwoord van het Besturend Lichaam luidt:

"Opmerkelijk is dat zij door vast te houden aan dit op de bijbel gebaseerde standpunt beschermd zijn tegen veel risico's, waaronder ziekten als hepatitis en aids die men door bloed kan oplopen."

Wat werkelijk opmerkelijk is, is dat bovenstaande bewering wordt gedaan in De Wachttoren. Het huidige standpunt vrijwaart Jehovah's Getuigen namelijk zeker niet van deze risico's. Er kleven namelijk precies dezelfde risico's aan het aanvaarden van een transfusie met bloedfracties als aan een transfusie met één van de vier hoofdbestanddelen. In De Wachttoren van 15 september 1983 werd bijvoorbeeld het volgende gezegd:

"Er zit meer aan vast. AIDS is bij veel personen aangetroffen die in het Caribische gebied wonen. Dr. Sheldon Landesman legde uit: 'Wij weten dat onze patiënten vaak betrokken zijn bij voudou en spiritisme.' AIDS wordt klaarblijkelijk in hun rituelen overgedragen. De ziekte staat ook in verband met bloedtransfusies en bloedprodukten. "AIDS is de op één na belangrijkste doodsoorzaak geworden - na niet te stelpen bloedingen - bij hemofiliepatiënten (bloeders), en zeer recentelijk hebben een aantal operatiepatiënten die een bloedtransfusie hadden ontvangen, AIDS opgelopen, als gevolg waarvan sommige waarnemers angstig zijn geworden in verband met de bloedvoorraad van de natie." De incubatieperiode schijnt te variëren tussen de zes maanden en twee jaar. Dus tegen de tijd dat sommigen zich realiseren dat zij AIDS hebben, "kunnen zij onbewust honderden andere personen hebben besmet - door middel van seksueel contact, door middel van donorbloed of via een andere nog niet vastgestelde besmettingsweg." Gods maatstaven met betrekking tot de seksuele moraal, het vermijden van spiritisme en het 'zich onthouden van bloed' helpen ons vrij te blijven van deze ziekte en andere kwalen." (blz. 14; § 14; wij benadrukken)

De Ontwaakt! van 22 december 1991 zei in het artikel Blik op de wereld eveneens het volgende:

"Spookbeeld van AIDS voor hemofiliepatiënten

AIDS decimeert de Spaanse hemofiliepatiënten. Volgens een bericht in de Madrileense krant El País zijn er reeds meer dan 200 aan AIDS gestorven; nog 300 anderen hebben de gevreesde ziekte. De situatie zal waarschijnlijk slechter worden. Er zijn zo'n 2730 geregistreerde lijders aan deze bloederziekte in Spanje, en bijna 90 procent van degenen die gebrek hebben aan factor VIII - de meest voorkomende vorm van hemofilie - bleek in een AIDS-test seropositief te zijn. Medische deskundigen hebben deze tragedie toegeschreven aan besmette bloedprodukten. Een goede ontwikkeling is, zoals bekendgemaakt op een recent congres van hemofilielijders, dat er spoedig synthetisch factor VIII in Spanje beschikbaar zal zijn." (blz. 29)

Merk op dat hier wordt gesproken over de ziekte AIDS die in verband staat met bloedtransfusies en bloedproducten. Zoals de laatste aanhaling aangeeft krijgen de meeste hemofiliepatiënten stollingsfactor (factor VIII) toegediend. Stollingsfactor VIII wordt onder andere gewonnen uit bloedplasma en is als fractie daarvan dus aanvaardbaar voor Jehovah's Getuigen (overigens wordt deze stollingsfactor tegenwoordig ook middels nieuwe DNA-technieken geproduceerd, zonder tussenkomst van donorbloed). Hoe kan het Besturend Lichaam in de meest recente Vragen van Lezers over dit onderwerp dan beweren dat Jehovah's Getuigen beschermd zijn tegen veel risico's? Daarbij komt nog dat deze aanhalingen over hemofiliepatiënten en stollingsfactor slechts één voorbeeld is. In werkelijkheid worden Getuigen door het huidige standpunt tegen geen enkele door bloed overdraagbare ziekte beschermd wanneer men bloedfracties aanvaardt.

Het artikel vervolgt:

"Omdat men bij het bewerken van bloed echter verder kan gaan dan die hoofdbestanddelen, rijzen er vragen over fracties die uit de hoofdbestanddelen van bloed gewonnen worden. Hoe worden zulke fracties gebruikt en wat moet een christen in overweging nemen bij een beslissing daarover?

Bloed is complex. Zelfs het plasma - dat voor negentig procent uit water bestaat - bevat tientallen hormonen, anorganische zouten, enzymen en voedingsstoffen, waaronder mineralen en suiker. Plasma bevat ook eiwitten als albumine, stollingsfactoren en antistoffen tegen ziekten. Deskundigen isoleren en gebruiken veel plasma-eiwitten. Zo is stollingsfactor VIII toegediend aan hemofiliepatiënten, die gemakkelijk bloedingen krijgen. Of als iemand aan bepaalde ziekten blootstaat, kunnen artsen injecties voorschrijven met gammaglobuline, gewonnen uit het bloedplasma van personen die daar reeds immuun voor zijn. Er worden in de geneeskunde nog meer plasma-eiwitten gebruikt, maar de bovengenoemde illustreren hoe een primair bloedbestanddeel (plasma) bewerkt kan worden om fracties te verkrijgen."

Merk op dat in deze paragraaf hetzelfde voorbeeld over hemofiliepatiënten wordt aangehaald.

"Net zoals plasma een bron van diverse bloedfracties kan zijn, kunnen uit de andere hoofdbestanddelen (rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes) kleinere componenten geïsoleerd worden. Witte bloedcellen bijvoorbeeld kunnen een bron zijn van interferonen en interleukinen, gebruikt om een aantal virusinfecties en vormen van kanker te behandelen. Uit bloedplaatjes kan een factor worden gewonnen die de wondgenezing bevordert. En er zijn nog meer medicijnen op komst die, op zijn minst aanvankelijk, uit bloedbestanddelen gewonnen componenten bevatten. Worden die toegediend, dan zijn dat geen transfusies van primaire bloedbestanddelen; meestal gaat het daarbij om gedeelten of fracties ervan. Mogen christenen deze fracties bij een medische behandeling aanvaarden? Dat kunnen wij niet zeggen. De bijbel geeft geen details en dus moet een christen zich bij zijn beslissing door zijn eigen geweten laten leiden en zich tegenover God verantwoorden."

Met betrekking tot fracties merkt het Besturend Lichaam terecht op dat "de bijbel geen details geeft" over deze kwestie. De vraag die natuurlijk direct opkomt is: Geeft de bijbel dan wél details over de vier hoofdcomponenten? Dat is geen onbeduidende vraag. In deze paragraaf geeft het Besturend Lichaam namelijk aan dat dit de reden is waarom fracties aan het persoonlijke, christelijke geweten worden overgelaten. Waarom dan, worden de vier hoofdcomponenten niet evenzo op basis van deze zelfde reden aan het persoonlijke, christelijke geweten overgelaten? Moeten we veronderstellen dat het Besturend Lichaam van mening is dat de bijbel over deze vier hoofdcomponenten wél details geeft? Zoals we echter hebben gezien is het onderscheid tussen de vier hoofdbestanddelen en de fracties daarvan geheel gebaseerd op zogenaamde "medische feiten" en wordt daarvoor niet de bijbel als autoriteit gebruikt, maar een medisch leerboek!

"Sommigen zullen alles weigeren wat uit bloed gewonnen is (zelfs fracties bedoeld om tijdelijke passieve immuniteit te verlenen). Zo vatten zij Gods gebod om 'zich van bloed te onthouden' op. Zij redeneren dat Gods aan Israël gegeven wet voorschreef dat het bloed van een dier 'op de aarde uitgegoten' werd (Deuteronomium 12:22-24). Waarom is dat relevant? Omdat het voor de vervaardiging van gammaglobuline, stollingsfactoren op bloedbasis, enzovoort, nodig is dat bloed wordt verzameld en bewerkt. Daarom wijzen sommige christenen zulke producten af, net zoals zij transfusies met volbloed of met de vier hoofdbestanddelen van bloed afwijzen. Hun oprechte, gewetensvolle standpunt moet gerespecteerd worden."

Wederom kunnen we de vraag stellen op basis waarvan het Besturend Lichaam een onderscheid maakt tussen de vier hoofdbestanddelen en fracties. In dit gedeelte wordt gesproken over de reden waarom "sommigen" alles weigeren wat uit bloed gewonnen is. "Sommigen" hebben bijvoorbeeld fracties geweigerd omdat het bloed dan verzameld en bewerkt dient te worden. We kunnen dat argument echter ook omkeren: Een Jehovah's Getuige kan dus ook beslissen wél fracties te aanvaarden ondanks het feit dat hiervoor bloed verzameld en bewerkt dient te worden!

Voor het verkrijgen van de vier hoofdbestanddelen is het echter óók noodzakelijk dat bloed wordt verzameld en bewerkt. Waarom wordt het dan niet aan de individuele christen overgelaten om dit feit ook zélf af te wegen? Wellicht zouden "sommigen" gewetensvol een transfusie met één van de vier hoofdbestanddelen kunnen aanvaarden, net zoals zij gewetensvol een transfusie met één van de fracties zouden aanvaarden! Het artikel vervolgt:

"Er zijn ook christenen die anders beslissen. Zij weigeren eveneens transfusies met volbloed, rode bloedcellen, witte bloedcellen, bloedplaatjes of plasma, maar zij zouden een arts wel toestaan hen te behandelen met een fractie die uit de hoofdbestanddelen gewonnen is. Zelfs op dit punt kunnen zich verschillen voordoen. Het zou kunnen dat een christen wel een injectie met gammaglobuline aanvaardt maar misschien toch weer níet toestemt in een injectie die iets bevat wat uit rode of witte bloedcellen is gewonnen. Wat zou evenwel, globaal genomen, sommige christenen tot de conclusie kunnen brengen dat zij bloedfracties kunnen aanvaarden?

In "Vragen van lezers" in De Wachttoren van 1 juni 1990 werd opgemerkt dat plasma-eiwitten (fracties) uit het bloed van een zwangere vrouw in de afzonderlijke bloedsomloop van haar foetus kunnen komen. Zo geeft een moeder immunoglobulinen door aan haar kind en verschaft het daarmee waardevolle immuniteit. Als de rode bloedcellen van een foetus hun normale levensduur achter de rug hebben, wordt het zuurstoftransporterende deel ervan afgebroken. Een gedeelte ervan wordt bilirubine, dat door de placenta heen naar de moeder gaat en door haar wordt uitgescheiden. Sommige christenen kunnen concluderen dat omdat bloedfracties in deze natuurlijke situatie aan iemand anders doorgegeven kunnen worden, zij ook een bloedfractie kunnen aanvaarden die uit bloedplasma of bloedcellen gewonnen is."

Volgens De Wachttoren zou een christen kunnen besluiten bloedfracties te accepteren, omdat deze via een natuurlijke situatie van moeder naar kind worden overgebracht. Ook bij dit voorbeeld kunnen we ons afvragen waarom de vier hoofdcomponenten dan niet aan het eigen, persoonlijke geweten van een christen worden overgelaten?

Het uitgangspunt in de redenering is namelijk de "natuurlijke situatie" die bestaat. Bestaat er een natuurlijke situatie waarbij een hoofdcomponent van moeder naar kind wordt overgebracht? Ja. Het is bekend dat moedermelk een aanzienlijke hoeveelheid leukocyten (witte bloedcellen) bevat. De vraag die dan rijst is natuurlijk: Waarom kan een christen wel besluiten fracties te aanvaarden omdat sommige van deze fracties van moeder naar kind overgaan in een natuurlijke situatie, maar mag een christen niet gewetensvol beslissen een transfusie met witte bloedcellen te aanvaarden, terwijl deze evenzo in een natuurlijke situatie van moeder naar kind overgaan?

Feitelijk kan de vraag nog verder doorgevoerd worden. Waarom? Niet alle fracties gaan in een natuurlijke situatie over van moeder naar ongeboren kind. Toch mag een christen een eigen gewetensvolle beslissing nemen over alle fracties. Evenzo worden via moedermelk niet alle hoofdcomponenten in een natuurlijke situatie van moeder naar kind overgebracht. Wanneer we dezelfde redenering als bij fracties echter doortrekken naar de vier hoofdcomponenten, kunnen we ons afvragen waarom christelijke getuigen van Jehovah geen persoonlijke, gewetensvolle beslissing kunnen nemen over alle hoofdcomponenten?

"Betekent het feit dat de meningen en gewetensvolle beslissingen kunnen verschillen, dat de kwestie onbeduidend is? Nee. Het is een serieuze kwestie. Toch ligt de zaak in wezen eenvoudig. Uit het bovenstaande materiaal blijkt dat Jehovah's Getuigen zowel transfusies met volbloed weigeren als transfusies met de hoofdbestanddelen ervan. De bijbel schrijft christenen voor 'zich te onthouden van dingen die aan afgoden ten slachtoffer zijn gebracht en van bloed en van hoererij' (Handelingen 15:29)."

Helaas is er tot nog toe geen enkele onderbouwing in het artikel gegeven over waarom Jehovah's Getuigen zowel transfusies met volbloed als transfusies met hoofdbestanddelen ervan weigeren. In de laatste twee zinnen wordt het gebod in Handelingen 15:29 onlosmakelijk verbonden met niet alleen volbloed, maar óók de hoofdbestanddelen van bloed. Zoals we reeds eerder besproken hebben, impliceert het Besturend Lichaam hiermee dat de vier onafhankelijke hoofdcomponenten als "bloed" dienen te worden beschouwd, zoals bedoeld in Handelingen 15:29. Dit is geenszins in overeenstemming met de medische feiten. Wat ons echter meer zorgen baart, is dat er geen enkele bijbelse ondersteuning bestaat voor het onderscheid tussen componenten en fracties. Hoe kan een dergelijk standpunt, zonder bijbelse ondersteuning daarvoor, worden opgelegd aan anderen? Paulus bracht het treffend onder woorden toen hij zei: "Want waarom zou mijn vrijheid door het geweten van iemand anders worden geoordeeld?"

"Gaat het echter om uit een van de hoofdbestanddelen gewonnen fracties, dan moet iedere christen, na daarover goed en onder gebed nagedacht te hebben, daarin zelf een beslissing nemen die in overeenstemming is met zijn geweten."

Op basis van alles wat in dit artikel is besproken, vragen wij ons af waarom het Besturend Lichaam van Jehovah's Getuigen dit standpunt enkel van toepassing brengt op fracties? Ook nu komen de bovenstaande woorden van Paulus in gedachten.

"Veel mensen zullen bereid zijn elke therapie te aanvaarden die onmiddellijk baat schijnt te verschaffen, zelfs een therapie waarvan bekend is dat er gezondheidsrisico's aan kleven, zoals geldt voor bloedproducten. De oprechte christen wil de zaak breder en evenwichtiger bezien en meer in aanmerking nemen dan alleen de lichamelijke aspecten. Jehovah's Getuigen waarderen inspanningen om medische zorg van hoge kwaliteit te verschaffen en zij wegen de risico/batenverhouding van elke behandeling af. Maar gaat het om uit bloed gewonnen producten, dan geven zij zorgvuldig acht op wat God zegt en op hun persoonlijke band met onze Levengever. - Psalm 36:9."

De vraag is echter of het huidige standpunt betreffende uit bloed gewonnen producten van God afkomstig is of een zuivere weergave is van Gods standpunt hierover? Zoals het artikel in De Wachttoren zelf al aangaf, geeft de bijbel geen details over componenten of fracties van bloed en is het standpunt gebaseerd op zogenaamde "medische feiten". Hoewel wij positief staan tegenover de veranderingen die reeds zijn aangebracht in het bloedstandpunt, is het naar onze mening noodzakelijk dat de gehele bloedkwestie aan het eigen geweten van Jehovah's Getuigen wordt overgelaten door het Besturend Lichaam. Deze mening is niet enkel gebaseerd op de in dit artikel besproken inconsistenties in ons bloedstandpunt. Zoals een ander artikel op deze website aantoont, zijn er ook bijbelse argumenten aan te voeren op basis waarvan een christen zou kunnen besluiten een bloedtransfusie niet te hoeven weigeren als zijn of haar leven daarmee in gevaar komt.

Het artikel besluit met de woorden:

"Wat een zegen is het voor een christen, net zo'n vertrouwen te hebben als de psalmist die schreef: "Jehovah God is een zon en een schild; gunst en heerlijkheid geeft hij. Jehovah zelf zal niets goeds onthouden aan hen die in onberispelijkheid wandelen. O Jehovah . . ., gelukkig is de mens die op u vertrouwt"! - Psalm 84:11, 12."

In overeenstemming met het doel van de website hopen we dat dit artikel bijdraagt aan een vollediger beeld over de bloedkwestie. Laat uw beslissing in deze kwestie niet afhangen van mensen, maar informeer u over alle feiten.